Online criminaliteit
Online criminaliteit groeit. Ieder jaar worden duizenden inwoners en ondernemers van Zoetermeer slachtoffer van een online strafbaar feit. Het kan iedereen overkomen.

Online criminaliteit komt in veel verschillende vormen voor en raakt steeds meer mensen en organisaties. Daarom is het belangrijk om bewust en veilig om te gaan met internet en digitale apparaten. Zo kunt u de kans verkleinen om slachtoffer te worden van online criminaliteit. Lees op deze pagina:
- wat u kunt doen om uzelf beter te beschermen
- waar u terecht kunt voor hulp, en
- wat u kunt doen als u slachtoffer bent geworden
Wat is online criminaliteit?
Online criminaliteit is criminaliteit waarbij digitale middelen, zoals internet, een computer of een smartphone, een belangrijke rol spelen.
Voorbeelden van online criminaliteit zijn:
- phishing: het stelen van persoonlijke gegevens
- online fraude en oplichting
- hacken: het inbreken in computers of systemen
- ransomware-aanvallen: het vergrendelen van systemen of bestanden voor losgeld
- sextortion: afpersing met seksueel getinte beelden
- grooming: het online benaderen en misleiden van minderjarigen met verkeerde bedoelingen, ook wel online kinderlokken genoemd.
Wat kunt u doen om uzelf te beschermen tegen online criminaliteit?
Online criminaliteit is en groot probleem, maar gelukkig zijn er voldoende manieren om het criminelen een stukje moeilijker te maken. De Nederlandse overheid geeft u een aantal tips die u kunt gebruiken. Deze zijn:
Gebruik unieke en sterke wachtwoorden
Het is belangrijk om voor ieder account een ander wachtwoord te gebruiken. Hierdoor voorkomt u dat criminelen toegang krijgen tot meerdere accounts wanneer 1 wachtwoord wordt gelekt. Sterke wachtwoorden bevatten:
- minimaal 12 tekens
- een combinatie van hoofdletters, kleine letters, cijfers en speciale tekens
- een wachtwoordzin van minimaal 5 woorden is ook een veilige optie
Installeer een wachtwoordmanager
Met een wachtwoordmanager kunnen wachtwoorden digitaal worden opgeslagen. Een wachtwoordmanager kan helpen meerdere wachtwoorden te onthouden. Het is belangrijk om een betrouwbare wachtwoordmanager te gebruiken. Veiliginternetten.nl heeft een aantal wachtwoordmanagers op een rij gezet (Wat is een wachtwoordmanager | veiliginternetten.nl).
Stel tweestapsverificatie in
Met tweestapsverificatie moet u na het invullen van uw gebruikersnaam en wachtwoord op nog een andere manier bevestigen dat u het bent. Door op deze manier in te loggen worden uw accounts en apparaten met een extra stap beveiligd. Op Wat is tweestapsverificatie | veiliginternetten.nl leest u hoe u dit kunt instellen en op de website Dubbelbeveiligd kunt u dit oefenen.
Klik niet zomaar op verdachte links
Mailtjes, sms'jes of berichten van oplichters kunnen links bevatten naar onveilige websites. Criminelen proberen zo uw geld, persoonlijke gegevens of inloggegevens te stelen. Soms bevat een link ook malware. Dit is schadelijke software die uw apparaat kan besmetten. Klik daarom niet zomaar op een link van een onbekende afzender of op een bericht dat u niet vertrouwt. Controleer eerst waar de link naartoe leidt. Dit kunt u eenvoudig doen via checkjelinkje. Voelt u zich hier niet prettig bij, dan is het advies om de e-mail te negeren.
Voer regelmatig updates uit
Updates zorgen ervoor dat beveiligingsproblemen in software worden opgelost. Hierdoor wordt het voor criminelen moeilijker om in te breken op uw apparaten of in uw programma's. Zorg er daarom voor dat u regelmatig updates installeert op al uw apparaten, zoals uw computer, laptop, smartphone en tablet. Vergeet ook slimme apparaten, zoals een digitale deurbel, thermostaat of televisie, niet. Het is daarnaast belangrijk om apps en andere programma's regelmatig van een update te voorzien. Meer informatie over updaten vindt u op Doe je updates | veiliginternetten.nl.
Bij twijfel: neem zelf contact op met de organisatie
Twijfelt u of een e-mail, sms, brief of telefoontje echt afkomstig is van een organisatie? Neem dan zelf contact op met die organisatie om dit te controleren. Gebruik daarbij contactgegevens die u zelf heeft opgezocht, bijvoorbeeld via de officiële website.
Gebruik een virusscanner
Een virusscanner helpt om schadelijke software, zoals virussen, op te sporen en te verwijderen op uw computer of laptop. Hierdoor zijn uw apparaten beter beschermd tegen online criminelen.
Controleer of uw gegevens zijn gelekt
Soms worden gegevens van websites of organisaties gestolen bij een datalek. Daarbij kunnen e-mailadressen, wachtwoorden of andere persoonlijke gegevens in handen van criminelen komen. Via Have I Been Pwned of Check je hack van de politie kunt u controleren of uw e-mailadres voorkomt in een bekend datalek. Staat uw e-mailadres erbij? Verander dan zo snel mogelijk uw wachtwoord en gebruik waar mogelijk tweestapsverificatie (2FA).
Maak afspraken over hulpvragen van familie en vrienden
Naast de tips van de Nederlandse overheid is er nog een aanvullend advies dat kan helpen om online fraude en oplichting te voorkomen. Criminelen doen zich soms voor als een familielid, vriend of bekende. Zij sturen bijvoorbeeld een bericht met een verzoek om geld over te maken, een rekening te betalen of persoonlijke gegevens te delen.
Maak daarom vooraf afspraken met familie en vrienden over hoe u met dit soort hulpvragen omgaat. Spreek bijvoorbeeld af dat u elkaar altijd belt bij een verzoek om geld over te maken. Ontvangt u een bericht dat u niet vertrouwt? Neem dan via een andere weg contact op met de persoon om te controleren of het verzoek echt is.
Slachtoffer geworden, wat nu?
Iedereen kan slachtoffer worden van online criminaliteit. Criminelen worden steeds slimmer en gebruiken voortdurend nieuwe manieren om mensen op te lichten. Bent u slachtoffer geworden? U kunt de volgende acties ondernemen:
- Het is belangrijk om aangifte of melding te doen bij de politie.
- In het geval van online fraude kunt u dit melden bij Fraudehelpdesk.
- Is er geld van uw rekening verdwenen of heeft u zelf geld overgemaakt naar een oplichter? Neem dan direct contact op met uw bank.
Organisaties die kunnen helpen
Verschillende organisaties bieden praktische, financiële en emotionele ondersteuning aan slachtoffers van online criminaliteit. Zij kunnen u helpen bij het beperken van de schade en het voorkomen van verdere problemen. U kunt onder meer terecht bij:
- Slachtofferhulp Nederland: via www.slachtofferhulp.nl of telefonisch via 0900-0101
- Fraudehelpdesk: via www.fraudehelpdesk.nl of telefonisch via 088-786 7372
- De politie: via www.politie.nl of telefonisch via 0900-8844, bij spoed: alarmnummer 112
- Offlimits: via offlimits.nl
Bijeenkomsten en activiteiten
De gemeente en verschillende organisaties in Zoetermeer organiseren regelmatig evenementen, bijeenkomsten en activiteiten voor inwoners en ondernemers over digitale veiligheid en online criminaliteit.

Informatie voor jongeren
Naast de algemene tips op deze pagina, zoals het gebruiken van sterke wachtwoorden, een wachtwoordmanager, tweestapsverificatie, updates en een virusscanner zijn er nog andere dingen waar je op kunt letten:
- Denk goed na over wat je online deelt
Wees voorzichtig met persoonlijke informatie, foto's en video's. Vraag jezelf af: is het nodig om dit te delen, met wie deel ik het en wie kan het allemaal zien? - Accepteer niet zomaar verzoeken van onbekenden
Wees voorzichtig met vriendschapsverzoeken, berichten en uitnodigingen van mensen die je niet kent. - Praat erover als er iets vervelends gebeurt
Word je online gepest, bedreigd, opgelicht of voel je je ergens niet prettig bij? Bespreek dit met je ouders, een docent, een vertrouwenspersoon, vrienden of meld het bij de politie of een hulporganisatie.
Waar kun je terecht voor hulp, advies of ondersteuning?
- Chat of bel met Offlimits
Als jij of iemand in je omgeving online iets vervelends hebt meegemaakt kun je terecht bij Offlimits. Zij luisteren, geven praktische hulp en helpen je op weg. Je kunt gratis en anoniem met hen chatten via hulplijn.offlimits.nl of bellen op 0800-0033. - Chat of bel met De Kindertelefoon
Ben je tussen de 8 en 18 jaar? Heb je een vraag of zit je ergens mee? Wij luisteren naar jouw verhaal. Chat met De Kindertelefoon via kindertelefoon.nl of bel 0800-0432. We zijn elke dag bereikbaar van 11:00 tot 21:00 uur, ook tijdens feestdagen. Gratis en anoniem. - Speel de game HackShield
Ben jij tussen de 7 en 12 jaar? Speel dan de game HackShield en leer meer over de digitale wereld en online gevaren via hackshieldgame.com/nl/game. - Installeer de app ChatLicense voor het hele gezin
Dit is een app voor het hele gezin waarin kinderen leren veilig en bewust online te zijn. Ouders krijgen via een gids tips en uitleg. Ga naar samenonlineveilig.nl voor de code om gratis toegang te krijgen en download de app. - Digidingen-desk voor vragen en ondersteuning
Helpt jongeren met vragen over DigiD, geldzaken, verzekeringen en andere digitale overheidszaken. Ook ouders kunnen hier terecht voor informatie en ondersteuning. Ga hiervoor naar digidingen-desk.nl.
Informatie voor ouders/verzorgers
Jongeren brengen veel tijd online door. Voor hen zijn de online en fysieke wereld nauw met elkaar verbonden. Via sociale media, chatapps, online games en andere digitale platformen onderhouden zij contact met vrienden, leren zij nieuwe dingen en brengen zij hun vrije tijd door. Dat biedt volop mogelijkheden, maar brengt ook risico's met zich mee. Jongeren kunnen bijvoorbeeld worden benaderd voor criminele klusjes, slachtoffer worden van online oplichting of te maken krijgen met ongewenst contact, afpersing of misbruik. Omdat deze situaties zich via een telefoon, computer of tablet kunnen afspelen, zijn ze voor ouders en verzorgers niet altijd direct zichtbaar.
Daarom is het belangrijk om bewust en veilig online te zijn en te weten waar hulp te vinden is als er iets misgaat.
- Maak afspraken over online gedrag
Bespreek bijvoorbeeld welke informatie wel en niet gedeeld mag worden en hoe om te gaan met onbekenden online. - Toon interesse in de online wereld van uw kind
Vraag naar de apps, games en sociale media die uw kind gebruikt. - Blijf in gesprek over online ervaringen
Door regelmatig te praten over wat uw kind online meemaakt, wordt het makkelijker om problemen of risico's op tijd te signaleren. Op Samen Online Veilig vindt u verschillende vragen die u kunt gebruiken voor het gesprek.
Informatie voor senioren
Tegenwoordig regelen we steeds meer zaken online. Dat is handig, maar criminelen proberen hier ook misbruik van te maken. Zij doen zich bijvoorbeeld voor als een bank, overheidsinstantie of een bekende. U kunt een e-mail of sms ontvangen met een nep-link, gebeld worden met een verzoek om geld over te maken of een bericht krijgen waarin iemand zich voordoet als een familielid in nood.
Door alert te zijn op deze vormen van oplichting kunt u de kans verkleinen dat u slachtoffer wordt.
Hoe beschermt u zichzelf?
Naast de algemene tips op deze pagina, zoals het gebruiken van sterke wachtwoorden, een wachtwoordmanager, tweestapsverificatie, updates en een virusscanner zijn er nog andere dingen waar u op kunt letten:
- Deel nooit pincodes of wachtwoorden. Echte organisaties zullen hier niet om vragen.
- Neem bij twijfel zelf contact op met de organisatie. Gebruik contactgegevens die u zelf heeft opgezocht en niet de gegevens uit het bericht.
- Wees alert als er veel haast wordt gemaakt. Criminelen zetten vaak druk en zeggen dat u direct moet handelen. Neem altijd de tijd om een bericht of verzoek te controleren.
- Een kluisrekening bestaat niet. Banken vragen nooit om geld over te maken naar een zogenaamde 'veilige' of 'kluisrekening'.
- Een bankmedewerker haalt nooit uw bankpas op. Ook zal een bankmedewerker nooit vragen naar uw pincode, wachtwoord of verificatiecodes.
- De politie komt geen waardevolle spullen ophalen. Nepagenten gebruiken dit soms als smoes om sieraden, geld of bankpassen buit te maken. Lees op de website van de politie hoe u een nepagent kunt herkennen en wat u kunt doen als u het niet vertrouwt: Hoe herken ik een nepagent? | politie.nl.
Waar kunt u terecht voor hulp, advies of ondersteuning?
- DigiWorkshops van de Bibliotheek
De bibliotheek biedt gratis workshops aan waarin u verschillende vaardigheden met betrekking tot mobiele apparaten leert. Bekijk DigiWorkshop | Bibliotheek Zoetermeer voor het aanbod en de bijhorende data. - IDO-spreekuren (Informatiepunt Digitale Overheid)
Hier kunt u terecht met vragen over digitale zaken van de overheid, zoals DigiD en het regelen van toeslagen en belastingen. Op Informatiepunt Digitale Overheid ziet u waar en wanneer deze spreekuren plaatsvinden in Zoetermeer. - SeniorWeb Zoetermeer
Helpt senioren digitaal vaardiger en veiliger te worden. U kunt er terecht voor cursussen, workshops, uitleg en ondersteuning bij computer-, tablet- en smartphonegebruik. Op Seniorweb Zoetermeer vindt u meer informatie en het actuele aanbod. - Ouderenadviseurs van inZet
Ondersteunen mensen bij het langer zelfstandig thuis wonen. Zij helpen bij vragen over bijvoorbeeld zorg, welzijn, vervoer en administratie. Ook kunnen zij ondersteuning bieden bij digitale vragen of u doorverwijzen naar de juiste organisatie. Bekijk Activiteiten en spreekuren | Inzet-indewijk voor de locaties en tijden van de spreekuren. - Maakhetzeniettemakkelijk.nl
Hier vindt u informatie van de Nederlandse overheid over verschillende vormen van online oplichting en fraude. U leest hoe u deze kunt herkennen en uzelf kunt beschermen. Ga hiervoor naar maakhetzeniettemakkelijk.nl.
Informatie voor ondernemers
Digitale technologie is niet meer weg te denken uit het bedrijfsleven. Bedrijven slaan gegevens digitaal op, communiceren online met klanten en leveranciers, werken met digitale administratie en zijn afhankelijk van computers, websites en andere onlinesystemen.
Tegelijkertijd neemt het risico op online criminaliteit toe. Ongeveer 1 op de 5 ondernemers krijgt te maken met cybercriminaliteit, zoals bijvoorbeeld phishing, een hack, een DDoS-aanval (het platleggen van systemen of websites) of ransomware (het gijzelen van bestanden of systemen voor losgeld).
De gevolgen kunnen groot zijn. Een cyberaanval kan leiden tot financiële schade, bedrijfsstilstand, verlies van gegevens, een datalek, reputatieschade en tot faillissementen. Daarom is het belangrijk om aandacht te besteden aan digitale veiligheid en uw bedrijf goed te beschermen tegen online dreigingen.
Wat kunt u doen?
Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) heeft 5 basisprincipes van digitale weerbaarheid opgesteld om ondernemers te helpen de basisbeveiliging op orde te brengen. De basisprincipes en uitleg vindt u op Basisprincipes | NCSC. Ook vindt u er handige filmpjes met uitleg.
De basisprincipes zijn:
- breng uw risico's in kaart
- bevorder veilig gedrag
- bescherm systemen, applicaties en apparaten
- beheer toegang tot data en diensten
- bereid u voor op incidenten
Waar kunt u terecht voor hulp, advies of ondersteuning?
- Platform Veilig Ondernemen (PVO) Regio Den Haag
Helpt ondernemers zich weerbaar te maken tegen verschillende vormen van criminaliteit, waaronder ook online criminaliteit. Ze bieden verschillende diensten aan zoals cybertrainingen, cyberadviesgesprekken, informatiebijeenkomsten, podcasts en webinars. Kijk voor meer informatie op: Cyberweerbaarheid | PVO Regio Den Haag. - MKB DigiWerkplaats
Biedt kosteloze ondersteuning van studenten aan ondernemers voor digitale zaken, waaronder ook cybersecurity. Ze voeren security scans uit, checken kwetsbaarheden en geven advies om uw digitale omgeving te beveiligen tegen cyberdreigingen. Kijk voor meer informatie en contactmogelijkheden op HOME | MKB Digiwerkplaats. - Fraudehelpdesk Zakelijk
Kan u op verschillende manieren ondersteunen wanneer uw bedrijf met fraude te maken krijgt. Zij zijn telefonisch bereikbaar via 088-786 7372. Kijk voor meer informatie op HOME | Fraudehelpdesk Zakelijk. - Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC)
Zet zich in voor het verhogen van de digitale weerbaarheid van ondernemers in Nederland. Kijk voor actuele informatie, tips en artikelen op Home | NCSC.
