Asielzoekerscentrum (AZC) Zoetermeer

In opdracht van de gemeente heeft fotograaf Richard Jetten een reportage gemaakt in het AZC voordat er mensen werden opgevangen.

Een fotoroute door het AZC

De ingang is op dezelfde plek gebleven. Alleen enkele personeelsleden van het COA komen met de auto naar hun werk, daarom is er geen grote verkeersdrukte. De bewoners van het AZC hebben over het algemeen geen auto.

Leegstaande kantoren in het gebouw zijn verbouwd tot bewonerskamers inclusief douches, keukens etcetera.

Asielzoekers verblijven in een asielzoekerscentrum (AZC). Zij blijven daar totdat er een besluit is genomen over hun asielaanvraag.

1. Wordt de asielaanvraag afgewezen, dan moeten zij terug naar hun land van herkomst.
2. Wordt de asielaanvraag goedgekeurd, dan krijgt deze persoon een verblijfsvergunning en wordt hij of zij statushouder. Daarna komt de persoon in aanmerking voor woonruimte.

Een noodopvang is een tijdelijke voorziening. Vluchtelingen verblijven hier tijdelijk, totdat ze naar een asielzoekerscentrum kunnen (asielzoekers) of doorstromen naar een woning (statushouders).

Er wonen ongeveer 700 asielzoekers in het AZC. Het grootste bestaat uit meerderjarige personen van 18 jaar en ouder. Een klein deel van de opvangplekken zijn voor gezinnen. De mannelijke bewoners zijn zowel alleenstaand als in afwachting van gezinshereniging. Ook zijn er vrouwelijke bewoners in het AZC. Er worden geen alleenstaande minderjarige vluchtelingen gehuisvest.

De meeste mensen delen een slaapkamer met iemand anders. Gezinnen worden bij elkaar gehouden.

De bewoners kunnen zelf koken op de locatie. Zij krijgen leefgeld voor spullen en boodschappen. Daarnaast zijn er mogelijkheden voor ontspanning en sport (sporthal en sportvelden) en gaan er mensen in de locatie naar school of naar inburgeringslessen.

Het COA is verantwoordelijk voor de leefbaarheid en veiligheid in de locatie. Dat doen ze door te zorgen voor voorlichting, het opstellen van leefregels en het nemen van maatregelen bij vervelende gebeurtenissen. Overdag is er personeel voor allerlei vormen van begeleiding en ook is er op elk moment beveiliging.

Zowel asielzoekers in de asielprocedure als statushouders met een verblijfsvergunning willen graag aan de slag. Zij mogen in Nederland werken, maar wel onder verschillende voorwaarden en regels.

Deze voorwaarden zijn:

• De werkgever moet een tewerkstellingsvergunning (TWV) bij het UWV aanvragen.
• De asielzoeker moet minimaal 6 maanden in Nederland en in de asielprocedure verblijven.
• De asielzoeker heeft een BSN-nummer nodig om een bankrekening te openen. Dit is nodig voor het salaris en zodat de werkgever loonbelasting kan afdragen.
• Asielzoekers met een inkomen betalen een eigen bijdrage aan het COA voor de opvangkosten.
• Het is niet mogelijk voor asielzoekers om stage te lopen of te werken op een werkervaringsplek.

Net zoals alle kinderen in Nederland zijn kinderen van asielzoekers leerplichtig.

Alle leerplichtige kinderen gaan naar een school in Zoetermeer.

Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) zorgt voor de opvang van asielzoekers in Nederland tijdens hun gehele asielprocedure. Dit houdt in dat het COA zorgt voor huisvesting vanaf het moment dat de asielzoeker asiel aanvraagt in Nederland tot aan het moment dat de asielzoeker Nederland moet verlaten of een verblijfsvergunning krijgt. Het COA vangt asielzoekers op in asielzoekerscentra (AZC) of op noodopvanglocaties verspreid over het hele land.

Kijk voor meer informatie op de website van het COA.

Geneeskundige zorg is op de locatie geregeld door een spreekuur van een huisarts. Ook is er voor mensen met psychologische klachten hulp beschikbaar. Medewerkers van VluchtelingenWerk Zoetermeer ondersteunen op het AZC.

U kunt zich aanmelden om te helpen in het AZC via www.zoetermeervoorelkaar.nl.

Er zijn 2 soorten vrijwilligerswerk waar u mee kunt helpen:

• Wekelijks/maandelijks terugkerend
  Meestal is er behoefte aan hulp bij computer- en taalles en bij vrijetijdsbesteding. Dit zijn vaak blijvende activiteiten (meerdere en op vaste momenten). Vrijwilligers die geregeld komen helpen, krijgen een vrijwilligerscontract van het COA. Zij worden dan 'COA-vrijwilliger'. Dat betekent dat u een reiskostenvergoeding krijgt, een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) moet laten zien en u moet houden aan de gedragscode van het COA.
• Eenmalig of enkele keren
  Ook is er vaak ruimte voor ondersteuning bij activiteiten die eenmalig of enkele keren plaatsvinden, zoals een activiteit voor kinderen, een sportdag of een gezellige bijeenkomst voor alle bewoners. Hiervoor is het niet nodig officieel 'COA-vrijwilliger' te worden.

Een deel van de bewoners van het AZC in Zoetermeer heeft al een verblijfsvergunning (statushouders) en/of wonen al een tijd in Nederland. Zij hebben zelf al kleding, verzorgingsproducten, telefoons, computers en andere spullen om in hun levensonderhoud te voorzien. Van het COA krijgen de bewoners leef- en zakgeld om boodschappen te kunnen doen. Zij koken zelf hun eten.

Daarnaast is er niet veel ruimte in de kamers en op de locatie om veel spullen op te slaan. Teveel spullen kunnen zorgen voor onveilige situaties, omdat ze bijvoorbeeld in de weg staan bij noodsituaties.

Over het algemeen geldt dat de volgende spullen niet nodig zijn:

1. Eten en drinken
   Bewoners kopen dit zelf
2. Huisraad en speelgoed
   Het COA richt de locatie in met alles wat nodig is om er prettig te wonen en te leven; veel bewoners hebben zelf ook al eigen huisraad en speelgoed.
3. Kleding
   Bewoners hebben over het algemeen voldoende kleding

Tot slot geeft het COA aan het belangrijk te vinden dat alle bewoners gelijk worden behandeld. Dit betekent dat het COA alleen spullen in ontvangst neemt voor álle bewoners en niet alleen voor een paar bewoners of alleen bewoners met een bepaalde afkomst. Denk bijvoorbeeld aan een pingpong-tafel voor in de recreatiezaal waar iedereen gebruik van kan maken. Maar aan 1 winterjas of 1 kinderfietsje heeft het COA niet zoveel; zij zouden dan moeten kiezen wie deze krijgt en die keuze kunnen zij niet maken.

Mocht u toch eten/kleding/spullen willen geven; doe dit dan graag bij de lokale voedselbank, kledingbank of kringloopwinkel. Als het COA toch iets van deze spullen nodig heeft, dan kloppen zij daar aan.

Zie voor meer informatie ook www.coa.nl | Vrijwilligerswerk en donaties.

Sinds de start van de plannen voor een AZC is er een overleg opgestart tussen medewerkers van het COA, medewerkers van de gemeente en vertegenwoordigers uit de wijk. Deze groep, ook wel 'commissie' wil bijdragen aan een goede relatie tussen de bewoners van het AZC en de omwonenden.

De leden zijn:

• enkele vertegenwoordigers van de gemeente (bijvoorbeeld wijkmanager/wijkregisseur)
• enkele vertegenwoordigers van de politie
• enkele omwonenden
• en de locatiemanager van het COA

De commissie kwam in het begin 1x per 3 weken bij elkaar. De eerste keer was vóórdat het AZC in gebruik werd genomen. De commissie maakt met elkaar afspraken over hoe vaak ze bij elkaar komen.

Het COA heeft een informatielijn: 088-715 7000. Het COA heeft ook een eigen webpagina met informatie over de locatie en contactgegevens van het AZC in Zoetermeer: Zoetermeer - Rokkeveenseweg | www.coa.nl.

De gemeente zorgt voor handhaving van de openbare orde en veiligheid in de omgeving via de BOA's (medewerkers van de politie). Tijdens een regelmatige terugkerend veiligheidsoverleg bespreken gemeente, COA en politie de situatie rond het AZC. Als het nodig is, kunnen zij maatregelen nemen. In het AZC is 24 uur per dag beveiliging aanwezig. Hier zorgt het COA voor. Het COA en de gemeente doen er alles aan om voor een leefbare en veilige situatie te zorgen, binnen en buiten het AZC.

Er is apart gekeken naar de situatie rondom de tunnels in de omgeving van de gevangenis. Op sommige plekken gaat de gemeente zorgen voor verbetering van de verlichting. Er is geen cameratoezicht.

Bij het plegen van strafbare feiten door mensen in het AZC gelden natuurlijk dezelfde regels als bij inwoners die strafbare feiten plegen. Voor een bewoner van het AZC kan veroorzaken van overlast betekenen dat de bewoner naar een andere opvang moet.