Vandaag biedt het college de Perspectiefnota 2023 aan de gemeenteraad aan. Deze nota presenteert een doorkijk van de gemeentelijke financiën voor zowel de korte - als de langer termijn. Een blik naar de toekomst zonder rekening te houden met de in voorbereiding zijnde plannen van het volgende college.

Het meerjarenperspectief 2023-2026 van de begroting toont op korte termijn een verbetering. Dat betekent niet dat het gemeentelijk huishoudboekje helemaal op orde is. Vanaf 2026 is er nog steeds sprake van een begrotingstekort.

Het positieve beeld wordt veroorzaakt doordat het nieuwe kabinet veel geld vrijmaakt voor nieuwe plannen en door het vertragen van bezuinigen op gemeenten. Daardoor groeien de inkomsten van de gemeente uit het gemeentefonds. In iedere geval tijdelijk. Vanaf 2026 bezuinigt het rijk juist fors op het gemeentefonds. Voor Zoetermeer vallen de rijksinkomsten in dat jaar met € 15 miljoen per jaar terug. Terwijl de kosten voor bijvoorbeeld de uitvoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) en het wegenonderhoud wel verder stijgen als gevolg van het ouder worden van de stad.

Het verwachte begrotingstekort 2026 is ruim € 4,7 miljoen.

De verlaging van de uitkering van het gemeentefonds zorgt voor financiële problemen bij alle gemeenten. Wethouder Jan Iedema (financiën) zegt daarover het volgende: 'De eerste jaren is het prima op orde maar vanaf 2026 zijn er donkere wolken. Samen met de VNG (de Vereniging van Nederlandse Gemeenten) brengen we de financiële problematiek vanaf 2026 bij herhaling onder de aandacht van het kabinet en de Tweede Kamer. Het kabinet is aan zet om duidelijkheid over de ontwikkeling van het gemeentefonds te geven. Totdat die duidelijkheid er is, kan het college geen gerichte maatregelen geven voor het nu gepresenteerde tekort van 2026.'

Perspectiefnota 2023 alleen bestaand beleid en onvermijdelijke ontwikkelingen

In maart 2022 waren de gemeenteraadsverkiezingen. De voorbereidingen voor een nieuwe coalitie en met welke ambities de nieuwe raad aan de slag gaat, zijn in volle gang. Dit maakt dat deze perspectiefnota anders is dan de voorgaande jaren. Hij bevat dit jaar geen voorstellen voor nieuw beleid. Budgetten worden wel naar boven of beneden bijgesteld zonder dat het beleid inhoudelijk verandert. Het gaat dan om wijzigingen in omvang van de werkzaamheden. Nieuw beleid wordt dit jaar opgenomen in het nieuwe coalitieprogramma. Zowel het nieuwe coalitieprogramma als de Perspectiefnota 2023 bespreekt de gemeenteraad in het jaarlijkse voorjaarsdebat op 27 juni 2022.

Uitvoering begrotingsjaar 2022

In de Perspectiefnota 2023 wordt ook de stand van uitvoering van de begroting 2022 opgemaakt en een voorstel over de bestemming van het rekeningresultaat 2021 gepresenteerd. De uitvoering van 2022 laat financieel een verbetering zien. De inkomsten van het rijk vallen hoger uit; daarnaast vallen de extra uitvoeringskosten in het sociaal domein op. Er is bij de gemeente extra menskracht nodig om oplopende wachtlijsten bij het beroep op voorzieningen in de Wmo en jeugdwet aan te pakken. Daarnaast zijn er tegenvallers als gevolg van de oplopende inflatie.

Het positieve rekeningresultaat wordt voor een groot deel benut om de reserves aan te vullen. Daarnaast biedt dit financieel de mogelijkheid om de kosten van het coronaherstelplan 'Zoetermeer veerkrachtig uit de crisis' te betalen. De uitvoering van dit plan is in volle gang. Het accent ligt daarbij op herstel. Met de beschikbare middelen kunnen we blijven inzetten op het ondersteunen van de inwoners en ondernemers van Zoetermeer.